Fikcyjna oferta pracy w Polsce. Jak sprawdzić pracodawcę i nie stracić legalnego statusu

Takie dokumenty mogły być wykorzystywane między innymi jako podstawa do przekroczenia granicy i uzyskania wiz pracowniczych. W rzeczywistości tworzyło to pozory zatrudnienia, za którymi nie stali ani realny pracodawca, ani rzeczywista oferta pracy. W procederze pojawiają się również organizatorzy z Ukrainy.

W Gremi Personal zwracają uwagę, że największe ryzyko dla osób szukających pracy w Polsce za pośrednictwem pośredników polega na tym, że o fikcyjności pracodawcy mogą dowiedzieć się dopiero po przyjeździe do kraju.

W tym momencie pieniądze na podróż i usługi pośrednictwa zostały już wydane, a legalność dalszego pobytu i zatrudnienia może stanąć pod znakiem zapytania.

Dlatego firma radzi, aby jeszcze przed wyjazdem z Ukrainy sprawdzić zarówno agencję zatrudnienia, jak i bezpośredniego pracodawcę.

Przede wszystkim warto sprawdzić agencję pracy w Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia (KRAZ).

Dane bezpośredniego pracodawcy można sprawdzić w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) albo w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS).

Warto zweryfikować w szczególności: <ul> <li>nazwę firmy,<\/li> <li>dane rejestrowe,<\/li> <li>adres,<\/li> <li>status działalności.<\/li> <\/ul>

Jednak sam wpis w rejestrze nie gwarantuje jeszcze, że firma rzeczywiście działa i ma konkretną ofertę pracy.

Dlatego przed wyjazdem warto również poprosić o: <ul> <li>projekt umowy,<\/li> <li>nazwę przedsiębiorstwa, w którym dana osoba będzie pracować,<\/li> <li>dokładny adres miejsca pracy,<\/li> <li>informację o tym, kto będzie wypłacał wynagrodzenie.<\/li> <\/ul>

Sygnałem alarmowym jest sytuacja, w której pośrednik odmawia podania nazwy pracodawcy. Niepokój powinna również wzbudzić propozycja załatwienia zaproszenia bez udziału samego przedsiębiorstwa, bez umowy lub bez potwierdzenia od pracodawcy.

<em>„Rejestry i umowa to minimum, które należy sprawdzić przed wyjazdem. Jeśli pominie się ten krok, konsekwencje mogą być poważne nawet dla osoby, która nie wiedziała o oszustwie. To, że jest ona poszkodowana, nie eliminuje ryzyka dla jej dokumentów i statusu w Polsce”<\/em> — podkreślają w Gremi Personal.

W Gremi Personal podkreślają, że sytuacja osoby wprowadzonej w błąd różni się od sytuacji cudzoziemca, który świadomie kupił dokument wystawiony w imieniu fikcyjnej firmy.

Jeśli Ukrainiec rzeczywiście szukał pracy i padł ofiarą oszustów, co do zasady nie grozi mu odpowiedzialność karna. Mogą jednak pozostać problemy finansowe i administracyjne.

Osoba może stracić pieniądze zapłacone pośrednikowi i nie otrzymać obiecanej pracy. Oświadczenie zarejestrowane na nieistniejącego pracodawcę oraz wiza wydana na jego podstawie również nie potwierdzają legalności faktycznego zatrudnienia.

W przyszłości może to utrudnić między innymi uzyskanie lub przedłużenie zezwolenia na pobyt czasowy. Problemem może być także brak rzeczywistych danych dotyczących dochodów i składek do ZUS.

<em>„Jeśli po przyjeździe okaże się, że oferta pracy nie istnieje, należy zachować korespondencję z pośrednikiem, ogłoszenia, kopie dokumentów i potwierdzenia płatności, aby zgłosić sprawę właściwym organom lub skorzystać z pomocy prawnej. Nie należy posługiwać się dokumentami, o których niezgodności już wiadomo”<\/em> — podkreślają w Gremi Personal.

Znacznie poważniejsza sytuacja występuje, jeśli cudzoziemiec świadomie kupił oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy wystawione w imieniu fikcyjnej firmy.

W takim przypadku może grozić odpowiedzialność karna. Artykuł 270 § 1 polskiego Kodeksu karnego przewiduje za użycie podrobionego dokumentu jako autentycznego karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Cudzoziemcowi można również odmówić wjazdu lub wydać decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Taka decyzja może przewidywać zakaz ponownego wjazdu do Polski i innych państw strefy Schengen.

Jednocześnie każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, z uwzględnieniem konkretnych okoliczności i podstaw pobytu danej osoby.

W Gremi Personal zwracają uwagę, że kontrole agencji zatrudnienia prowadzone przez organy nadzoru w Polsce stały się bardziej rygorystyczne.

Nie oznacza to jednak, że ryzyko związane z fikcyjnymi ofertami pracy całkowicie zniknęło.

Dlatego przy wyborze pośrednika warto zwracać uwagę na firmy o potwierdzonej reputacji, przejrzystych procedurach zatrudnienia i jasno opisanych warunkach współpracy.

<em>„Sprawdzenie firmy, autentyczności oferty pracy i dokumentów przed wyjazdem pomaga ograniczyć ryzyko i chronić swoje prawa”<\/em> — podkreślają w Gremi Personal.